Now that the firebreak lockdown has ended, Llandegfedd Lake has reopened for visitors who live in Wales. Our neighbours across the border in England are bound to their own lockdown restrictions and we look forward to welcoming them back when we’re able to.

 

Nawr bod y cyfnod atal byr wedi dod i ben, mae Llandegfedd Lake wedi ailagor ar gyfer ymwelwyr sy'n byw yng Nghymru. Mae ein cymdogion dros y ffin yn Lloegr yn rhwym i'w cyfyngiadau cloi eu hunain ac edrychwn ymlaen at eu croesawu yn ôl yn fuan.

CERDDED

Mae Cronfa Ddŵr Llandegfedd yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig â dros ddwy filltir o lwybrau troed a llwybrau cerdded wedi eu marcio o gwmpas y gronfa ddŵr. Does dim ots a ydych chi'n chwilio am dro bach neu daith gerdded hirach o gwmpas y gronfa i gyd, mae yna ddigon o fannau i aros a mwynhau prydferthwchcefn gwlad

Mae mapiau o'r llwybrau cerdded a'r teithiau a argymhellir ar gael o'r Ganolfan Ymwelwyr.

Croeso i gŵn, ond er lles yr ymwelwyr eraill, dylech eu cadw ar dennyn bob amser.

Bywyd Gwyllt

Mwynhewch y bywyd gwyllt hyfryd a gwyliwch yr adar trwy gydol y flwyddyn. Mae Cronfa Ddŵr Llandegfedd wedi cael ei dynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig oherwydd ei phwysigrwydd i'r adar gwyllt sy'n treulio'r gaeaf yma. Mae adar ymfudol yma yn y gwanwyn a'r hydref hefyd.

Cyflenwi Dŵr a Hanes

Codir dŵr o'r afon Wysg yn Prioress Mill, rhyw filltir i fyny'r afon o Frynbuga, ac mae'n cael ei bwmpio tua dwy mfilltir i'r gronfa; dim ond 1.5% o ddŵr y gronfa sy'n dod o'r dalgylch lleol. Mae'r dŵr yn cael ei fwydo trwy ddwy bibell â diamedr o 42 i 48 modfedd, sy'n dod i mewn yn ochr ogleddol y gronfa. Mae'r pympiau hyn yn gallu cyflenwi hyd at 80 miliwn galwyn o ddŵr y dydd os oes angen. Yn ogystal, mae ffynhonnell gyflenwi newydd wedi cael ei chomisiynu'n ddiweddar sy'n defnyddio prif bibell osgoi'r gronfa i gyflenwi dŵr o fewnlifiad Llantrisant ar afon Wysg isaf; caiff hyn ei defnyddio pan fo lefelau'r dŵr yn Prioress Mill yn rhy isel i ganiatáu ar gyfer codi dŵr, a bydd yn darparu hyd at 11 miliwn o alwyni o ddŵr y dydd. 

Cronfa Ddŵr Llandegfedd yw prif gyflenwr dŵr dinas Caerdydd, ond gall ddarparu ddŵr ar gyfer Cwmbrân a Chasnewydd hefyd os oes angen. Adeiladwyd y gronfa rhwng 1961 a 1964 a chafodd ei llenwi am y tro cyntaf ym 1966. Pan fo'r gronfa'n llawn, mae’n dal 5,300 miliwn o alwyni o ddŵr. Mae ganddi arwynebedd o ryw 434 erw; mae'n 1.5 metr o hyd ac yn 1 filltir o ddyfnder â chylchedd o 6.4milltir. Ar ei phwynt dyfnaf, mae'r gronfa 135 o ddyfnder, a'r dyfnder wrth linell ganol y gronfa yw tua 80 troedfedd, ond mae'r cyfartaledd cyffredinol yn agosach at 45 troedfedd. Tir amaethyddol oedd y tir a foddwyd i greu'r gronfa yn bennaf, gyda chlytiau bach o goetir; ac effeithiodd y gwaith ar ryw hanner dwsin o dai a bythynnod hefyd, a chafodd y rhain eu dymchwel cyn boddi'r tir. Llandegfedd oedd y gronfa gyntaf yn y DU lle cafodd yr holl lystyfiant ei dorri nôl i'r ddaear noeth cyn boddi'r tir, a hynny oherwydd ofnau y gallai'r glaswellt a'r coed gyfoethogi'r maetholion yndŵr wrth iddynt fadru, gan niweidio ansawdd y dŵr a chreu blŵmau algaidd.